به گفته عبداله پور ایجاد مجتمع های خدماتی- رفاهي بين راهي و گردشگري، تجارت بزرگ و سودآوري در دنيا به شمار می رود که در ايران از نظرها پنهان است.

هیچ گاه شاهد آن نبوده ایم که جوانب گوناگون و اهمیت ایجاد مجتمع های بین راهی در مجامع کارشناسی و همایش ها مورد بررسی قرار گیرد در حالی که صنايع زيادي در ايران وجود دارد كه صاحب نظران و كارشناسان آن را مورد بررسی قرار داده اند. این موضوع نیز مطرح می شود که با توجه به حیطه ی گسترده و چند جانبه ی مجتمع های خدماتی- رفاهی بین راهی باید یک سازمان به طور مستقل متولی این امر باشد.

براي تأسيس اين مجتمعها بايد در ابتدا مجوز (موافقت اصولی) از سازمان حمل و نقل جاده ای و پايانهها اخذ شود اما تسهيلات و امكانات را سازمان ميراث فرهنگي به نمايندگي از دولت در اختيار مي گذارد. در حالی که شاهدیم در برخي از امور، بين اين دو سازمان هماهنگي لازم وجود ندارد.

طبق تعریف سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای، مجتمعهای بین راهی مجموعه هایی هستند که به منظور تمرکز خدمات مورد نیاز رانندگان وسایل نقلیه ایرانی و خارجی و سرنشینان آن ها در طول جاده های اصلی احداث می شوند و برحسب درجه های 1، 2 و 3 ، شامل رستوران و فست فود، چای خانه، فروشگاه، پمپ بنزین، سرویس بهداشتی و ... هستند.

به عقیده عبدالله پور مجتمع خدماتی- رفاهي بين راهي جزء زيرساختهاي گردشگري (ميان مقصدي) است. در دنيا به ازاي هر 5/2 ساعت رانندگی حدود 30-15 دقيقه استراحت تعریف شده است، اما در ايران آمار استراحت رانندگان رقم دلهره آور و نگران کننده ای دارد كه در برخي مواقع به 5 ساعت هم می رسد. حتي اگر در این زمینه فرهنگسازي هم کنیم، هنوز برای استراحت در جاده ها، مکان مناسبی در نظر نگرفته ایم. آمار تصادفات و كشته شدگان جاده ای نسبت به کشته شدگان هوایی بسیار بالاتر است، اما براي مرگهاي پرشمار جادهاي حساسیت چندانی احساس نمی شود، حال آن که اگر هواپيمايي سقوط كند وزير تا مرحله استيضاح خواهد رفت. انگار كشتههاي هوايي كشتهتر از كشتههاي جادهاي هستند!

بر اساس منابع غيررسمي آمار تصادفات و كشته شدگان در جاده، ساليانه حدود 18 هزار نفر است و 30 درصد از این تصادفات به دليل نبود مجتمع های خدماتی- رفاهي بين راهي رخ می دهد. مدیرعامل شرکت 99 سيمرغ راه ابريشم تاکید دارد که چنانچه فعالیت آنان بتواند اين آمار را 30 درصد كاهش دهد يعني در سال جان حدود 6 هزار نفر از هم وطنان عزیزمان را از مرگ نجات داده است و اين جنبه ی مسئولیت اجتماعی کار این شرکت خواهد بود.

او در تشریح اهمیت مسئولیت های اجتماعی بنگاه های اقتصادی می گوید: در دهه های گذشته صنایع و تولیدکنندگان برای کسب موفقیت، بر اساس رقابت بازار و كيفيت و سپس کاهش قیمت تمام شده محصولی را به بازار عرضه می کردند. حال آن که امروزه شرکت های موفق از مسئوليت های اجتماعي بهره مند هستند. مباحثی چون حمايت از محيط زيست یکی از دغدغه هاست. مسئوليت اجتماعي برای بنگاه های اقتصادی در ايران توسعه نیافته است و متاسفأنه دولت زمینه هایی را که بخش خصوصی بتواند در این مسیر پیشگام شود، مورد توجه قرار نمی دهد. شركت 99 سيمرغ راه ابريشم این افتخار را دارد كه علاوه بر نرخ بازده، حفظ ارزش فعلي، سودآوري و حاشيه سود، به یک خلاء بزرگ و مسئوليت اجتماعي پاسخ می گوید.


طرح توسعه
بر اساس طرح اوليه شركت 99 سیمرغ طی 5 سال در 7 محور از جاده های مواصلاتی کشور، 99 مجتمع بین راهی تأسيس می شود. با اين برنامهريزي و بودجه حدود 780 ميليارد تومان، در هر سال 20 مجتمع ساخته خواهد شد.

این شرکت در مرحله مطالعاتي است. حدود 30 نقطه برای ساخت مجتمع ها انتخاب شده که 14 نقطه از آن از نظر طرح فني – اقتصادي بررسي و منجر به عقد قرارداد شده است. هم اکنون در مرحله تملك زمين، تكميل مجوز و اجراي طرح قرار دارد.

مدیرعامل شرکت 99 سیمرغ می گوید: در برنامه آمده است که طی 5 سال، حدود 12 هزار شغل ايجاد خواهد شد که در نظر داریم به منظور آموزش مستقیم کارکنان، طراحی علمی و اصولی مدل بهره برداری و دیگر مطالعات مورد نظر، پژوهشکدهای تأسیس کنیم. آموزشها و مطالعات بايد از همين حالا شروع شود. آموزش و تجربه بهرهبرداري از اين مجتمعها به صورت زنجيره تأمین، بی تردید بدون انتقال فناوری خارج از كشور و بدون سرمايهگذاري میسر نخواهد شد. به همین منظور در نظر داريم در بهره برداری از استانداردها و مدل زنجیره تأمین، از مشاوره ی شرکت های هم صنف در خارج از کشور بهره مند شویم.

متن کامل این گزارش را در شماره 312 ماهنامه بخوانید...