سرمقاله

ارز: معادله چندمجهولی

همايون ذرقاني «در شش سال گذشته کشورمان 600 میلیارد دلار درآمد ارزی داشته است. دولت باید توضیح دهد که پول توسعه کجا رفته است.» این را سخن‌گوی کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی در نقد سیاست های دولت در صرف درآمدهای نفتی می‌گوید.* رقمی که برای اصلاح بسیاری از ساختارهای معیوب اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و ده‌ها زیرساخت ریز‌و‌درشت‌ِ معطل مانده به میزان غیرقابل باوری کافی به نظر می‌رسد. حتی می توان تصور کرد که پولی هم در خزانه دولت برای روزهای مبادا باقی می‌ماند. مگر این که اصلاح بسیاری از این ساختارها در اولویت های برنامه‌ریزی نبوده و یا این که دست‌کم مجریان خود را به برخی از اصلاحات مقید ندانند. هرچند که طی این سال‌ها شاهدیم بسیاری از طرح‌های عمرانی قربانی بودجه‌های جاری شد و ثروت این مملکت در چاه ویل هزینه‌های نالازم فرو غلتید. در هر صورت ساختار اصلاحات اقتصادی با اجرای هدف‌مندی یارانه‌ها آغاز شد با این تصور که مردم بتوانند ثروت خود را به عینه لمس کنند. همزمان چالش‌های بین‌المللی نیز هزینه‌هایی روی دست‌مان گذاشت منتهی با این تفاوت که قرار بود این فشارها و محدودیت ها سبب خیری باشند و تحریم‌ها و فشارها فرصت‌هایی از آب درآیند تا از کنار آن قابلیت‌هایی ملی بالنده شوند. آشفتگی بازار ارز و سکه در ماه‌های اخیر پیام‌های مشخص و گاه متناقضی را به جامعه فرستاد. مثلا این که بسیاری از فرضیه‌های اقتصادی و اجتماعی زیر سئوال رفت و جامعه به بازتعریف دوباره آن نیازمند شد. هرچه دولت ارز به بازار تزریق می‌کرد عطش تقاضا فرو نمی‌نشست و این تب فراگیر قیمت، بالاتر از حد تصور می‌رفت. مقامات دولتی به تناوب کوشیدند خویشتن‌داری نشان‌دهند و تاکید کنند که مردم بیشتر فراز و کم‌تر نشیب قیمت‌ها را جدی نگیرند. حباب‌هایی است که عده‌ای از خدا بی‌خبر نبض آن را در دست دارند و به زودی مدیریت خواهد شد. هم زمان با این اظهارات، ارز تک نرخی شد، رئیس قوه قضاییه از اشد مجازات اخلال‌گران خبر داد و صرافی‌ها با وجودی که در تابلوی قیمت، نرخی یگانه اعلام می‌کردند، منتهی هنوز نبض بازار ارز در جای دیگری می‌تپید. دیپلماسی فعلی چه در عرصه داخلی و چه در عرصه بین‌المللی دنباله روی مطالبات گسترده است. دیپلمات‌های کارکشته به خوبی می‌دانند که گاهی مشاجره‌های لفظی برای گذر از مقطعی سخت گذر، جواب می‌دهد و برای به کرسی نشاندن حرف یا برنامه‌ای موثر است، گاهی اوقات چنان چه پی‌آمدهای برخی سخنان به درستی محاسبه نشود، هزینه ساز خواهد بود و به عنوان نمره‌ی منفی در کارنامه سخنران ثبت می‌شود. بنابراین به کارگیری روش‌های دور از تنش، همواره موضعی موثر در پیشبرد اهداف و برنامه‌ها به شمار می‌رود. یکی از این موارد اصرار بیش از اندازه بر بستن تنگه هرمز است که می‌تواند به تنش بیش‌تر دامن بزند. موضوع ارز و سکه نیز در قالب معادله ای چندمجهولی در اقتصاد کشور نمودار شد که برای آن نیازمند راه حلی علمی و منطقی هستیم. گزارش اصلی این شماره ماهنامه صنعت حمل و نقل تبعات گوناگون نوسانات نرخ ارز را بررسی می‌کند. *روزنامه شرق، یکشنبه 16 بهمن 1390

گزارش اصلی

شامل مقالات و مطالب در رابطه با موضوع این شماره ماهنامه صنعت حمل و نقل